Rəbbinin yoluna hikmətlə, gözəl öyüd-nəsihətlə dəvət et və onlarla ən gözəl tərzdə mübahisə et. Şübhəsiz ki, Rəbbin azğınlığa düşənləri də, doğru yolda olanları da yaxşı tanıyır. (Nəhl 125)
Əvvələ qayıt
Allahın ən əzəmətli ismi
Büreydə ibn əl-Huseyb (Allah ondan razı olsun) rəvayət edir ki, Peyğəmbər ﷺ bir nəfərin belə dua etdiyini eşidir: "Allahım! Şəhadət edirəm ki, Sən Allahsan, Səndən başqa ibadətə layiq haqq ilah yoxdur. Sən Təksən, Səmədsən (heç nəyə ehtiyacı olmayan, hər kəsin Ona möhtac olduğusan), doğmamısan, doğulmamısan və Sənin heç bir tayı-bərabərin yoxdur. Bu şəhadətimlə Səndən istəyirəm". Bunu eşidən Peyğəmbər ﷺ belə buyurur: "Canım əlində olana and olsun ki, bu şəxs Allaha, Ondan istənildikdə verdiyi, dua edildikdə isə qəbul etdiyi o ən böyük adı ilə dua etdi".(1)
Bu hədis, Uca Allahın ən əzəmətli ismi barədə Peyğəmbərimizdən nəql olunmuş ən mötəbər rəvayətdir. Eyni zamanda, bu hədis Allahın adları arasında xüsusi bir adın mövcudluğuna və onun konkret olaraq bu adlar qrupunda yer aldığına aydın bir sübutdur.
Başqa bir rəvayətdə isə Ənəs ibn Malik (Allah ondan razı olsun) bir nəfərin belə dua etdiyini nəql edir: "Allahım! Həmd-səna yalnız Sənə məxsusdur, Səndən başqa ilah yoxdur. Sən Mənnansan (bəndələrinə saysız nemətlər bəxş edənsən), göyləri və yeri bənzərsiz şəkildə Yaradansan (Bədisən). Ey Cəlal və İkram sahibi! Ey Hayy (əbədi yaşayany) və Qayyum (hər şeyi idarə edən) olan Allahım! Səndən diləyirəm". Allah rəsulu ﷺ onun bu sözlərini eşitdikdə belə buyurur: "Canım əlində olana and olsun ki, o, Allaha, çağırıldıqda cavab verdiyi, istənildikdə isə bəxş etdiyi o uca adı ilə yalvardı".(2)
Bu mövzuda nəql olunmuş digər hədislər də mövcuddur.
Sözügedən hədislər açıq-aydın göstərir ki, Uca Allahın çox əzəmətli bir adı var. Bu ad özünəməxsus fəzilətlərə və xüsusiyyətlərə malikdir. Məsələn, bəndə bu adla nəisə istədikdə Allah ona istədiyini bəxş edir, dua etdikdə isə duasını qəbul edər. Həmin əzəmətli ad bu bu duanın içində gizlənmişdir: "Allahım! Şəhadət edirəm ki, Sən Allahsan, Səndən başqa ibadətə layiq haqq ilah yoxdur. Sən Təksən, Səmədsən, doğmamısan, doğulmamısan və Sənin heç bir tayı-bərabərin yoxdur. Sən Mənnansan, göyləri və yeri bənzərsiz şəkildə Yaradansan. Ey Cəlal və İkram sahibi! Ey Hayy və Qayyum olan Allahım! Bu şəhadətim ilə Səndən istəyirəm".
Buna görə də, bir insan bütün bu rəvayətlərdə keçən ifadələri özündə birləşdirən həmin o əhatəli dua ilə Rəbbinə yönələrsə, artıq Allaha Onun ən böyük adı ilə dua etmiş sayılar. Xüsusilə də, insan duaya bütün qəlbi ilə bağlanarsa, Rəbbinə tam bir səmimiyyətlə sığınarsa, insanlara bel bağlamaqdan və bəndələrdən nəsə gözləməkdən tamamilə uzaq durarsa və yalnız Allaha təvəkkül edərək dua edərsə, bu duanın təsiri daha da güclənər.
Əslində, bəndə Rəbbinə üz tutarkən təkcə dili ilə deyil, qəlbi və bütün varlığı ilə Ona yönəlməli, Onun dərgahında acizliyini və möhtaclığını tam mənası ilə hiss etməlidir.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, İsmi-Əzəmi (Allahın ən əzəmətli ismini) bilmək, bəzi sufilərin etiqad etdiyi kimi, hər hansı bir xüsusi qrupun və ya təbəqənin imtiyazı deyil. Allahın dinində heç bir imtiyazlı zümrə anlayışı yoxdur. İstisna yalnız faydalı elm, saleh əməl, səmimi ibadət və güclü iman sayəsində Allaha yaxınlaşan bəndələrə aiddir ki, Allah da bunun qarşılığında onlara Öz elmini, xeyrini, lütfünü və bərəkətini bəxş edir. Unutmaq olmaz ki, insanı nə yaşadığı torpaq, nə də mənsub olduğu soy-kök müqəddəsləşdirir; insanı ucaldan və pak edən yalnız və yalnız onun öz əməlləridir.
Sonda, Allahın bu uca adları ilə Ondan kömək diləməyin, dua etməyin, həmçinin şəfa tapmaq məqsədilə bu adları xəstənin üzərinə oxumağın dinən heç bir qəbahəti yoxdur, əksinə, olduqca xeyirlidir.
(1) Əhməd (21874) və Əbu Davud (1493) tərəfindən rəvayət olunmuşdur; sənədi yaxşıdır.
(2) Əhməd (12611) və Əbu Davud (1495) tərəfindən rəvayət olunmuşdur. Lakin birinci hədis bundan daha mötəbərdir.
SON ƏLAVƏLƏR