Rəbbinin yoluna hikmətlə, gözəl öyüd-nəsihətlə dəvət et və onlarla ən gözəl tərzdə mübahisə et. Şübhəsiz ki, Rəbbin azğınlığa düşənləri də, doğru yolda olanları da yaxşı tanıyır. (Nəhl 125)
Əvvələ qayıt
Xüff və corablara məsh çəkməyin hökmü
Həmd aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur. Allahın salavatı və salamı Peyğəmbərimiz Muhəmmədə, onun ailəsinə, səhabələrinə və Qiyamət gününədək onlara gözəl şəkildə tabe olanların üzərinə olsun.
Xüff və corabların üzərinə məsh çəkmək Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) həm sözü, həm də əməli ilə sabit olmuşdur. Bu hökm Əhli-sünnə alimləri tərəfindən qəbul edilmiş və onunla əməl edilmişdir.
Buxari və Müslimin rəvayət etdiyi hədisdə Cərir ibn Abdullah (radıyallahu anhu) kiçik ayaqyolundan sonra dəstəmaz alıb xüfflərinə məsh çəkdi. Ona: “Sən belə edirsən?” – deyildikdə, belə cavab verdi:
“Bəli. Mən Allah Rəsulunun (sallallahu aleyhi və səlləm) bunu etdiyini gördüm.”
İbrahim ən-Nəxəi demişdir:
“Alimlər bu hədisi çox əhəmiyyətli hesab edirdilər. Çünki Cəririn İslamı Maidə surəsinin nazil olmasından sonra olmuşdu.”
Bu, xüfflərə məsh etməyin Maidə surəsinin dəstəmaz ayəsi ilə nəsx olunmadığını açıq şəkildə göstərir.
Həmçinin Buxari və Müslimdə Muğirə ibn Şöbə (radıyallahu anhu) rəvayət edir:
“Bir gecə səfərdə Peyğəmbərlə (sallallahu aleyhi və səlləm) birlikdə idim. Dəstəmaz alması üçün ona su tökdüm. O, üzünü, qollarını yudu və başına məsh çəkdi. Mən xüfflərini çıxarmaq istədikdə buyurdu:
‘Onları çıxarma! Mən onları təharətli halda geyinmişəm.’
Sonra onların üzərinə məsh çəkdi.”
Müsnəd, Səhih İbn Hibban və Sünən kitablarında Səfvan ibn Əssaldan (radıyallahu anhu) rəvayət olunur ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurdu:
“Xüffləri təharətli halda geyinmişiksə, səfərdə üç gün üç gecə, iqamətdə isə bir gün bir gecə onların üzərinə məsh çəkək və onları yalnız cənabət səbəbilə çıxaraq.”
İmam Nəvəvi Şərhu Səhih Müslim əsərində yazır:
“Xüfflərə məsh çəkmək haqqında saysız-hesabsız səhabədən hədis nəql olunmuşdur.”
Hafiz İbn Həcər isə Fəthul-Bari əsərində deyir:
“Bir qrup hədis hafizi açıq şəkildə bildirmişdir ki, xüfflərə məsh çəkmək barədəki hədislər mütəvatirdir.”
Bütün bunlar göstərir ki, xüff və corablara məsh çəkmək Allahın bu ümmətə bəxş etdiyi asanlıq və rəhmət nümunələrindən biridir.
Məshin şərtləri:
Xüff və ya corablara məsh çəkməyin caiz olması üçün aşağıdakı şərtlər olmalıdır:
1. Xüff və ya corab tam dəstəmazlı halda geyinilməlidir.
2. Ayağın fərz yuyulan hissəsini – topuqlara qədər olan hissəni – tam örtməlidir.
3. Adətən onlarla rahat yerimək mümkün olmalı və ayaqda möhkəm dayanmalıdır.
4. Mübah olmalıdır. Qəsb edilmiş və ya kişilər üçün əsasən ipəkdən hazırlanmış corablara məsh etmək caiz deyildir.
5. Təmiz olmalıdır.
6. Əksər fəqihlərin rəyinə görə qalın olmalı və ən azı ayağın dərisi corab altından görünməməlidir. Lakin Şeyxülislam İbn Teymiyyə və bəzi müasir alimlər corab adını daşıdığı müddətdə, ayağın dərisi görünsə belə, ona məsh çəkməyi caiz hesab etmişlər. Çünki bu rüxsət asanlaşdırmaq məqsədi daşıyır və bu rəy şəriətin məqsədlərinə daha uyğundur. Hər bir halda ehtiyat olanı götürmək daha məqsədəuyğundur.
Məsh müddəti:
- Müqim olan şəxs üçün: bir gün və bir gecə (24 saat).
- Səfərdə olan şəxs üçün: üç gün və üç gecə (72 saat).
Məshin qaydası:
Məsh yalnız xüffün və ya corabın üst hissəsinə çəkilir. Alt hissəsinə məsh çəkilmir.
Əli ibn Əbu Talib (radıyallahu anhu) demişdir:
“Əgər din şəxsi rəyə əsaslansaydı, xüffün alt hissəsinə məsh çəkmək üst hissəsindən daha münasib olardı. Lakin mən Allah Rəsulunun (sallallahu aleyhi və səlləm) xüfflərinin yalnız üst hissəsinə məsh çəkdiyini gördüm.”
Sağ ayağın üstünə sağ əllə, sol ayağın üstünə isə sol əllə bir dəfə məsh çəkmək kifayətdir.
SON ƏLAVƏLƏR